Thượng tọa Thích Thanh Vịnh: Tham luận về công tác điều hành Phật sự tỉnh Bắc Ninh
THAM LUẬN (thượng tọa thích thanh vịnh).
Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác tổ chức, điều hành Phật sự sau hợp nhất tỉnh Bắc Ninh
Kính thưa Đoàn ;chứng minh và Đoàn Chủ tịch Đại hội,
Kính thưa chư tôn đức Tăng Ni, quý vị đại biểu, khách quý cùng toàn thể Đại hội,
Hôm nay, trong không khí trang nghiêm, thắm tình đạo vị của Đại hội Đại biểu Phật giáo tỉnh Bắc Ninh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031 — dấu mốc lịch sử quan trọng sau khi hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang hợp nhất thành đơn vị hành chính cấp tỉnh mới — tôi hoàn toàn nhất trí với Dự thảo Báo cáo tổng kết công tác Phật sự và Phương hướng hoạt động nhiệm kỳ mới.
Để góp phần làm rõ hơn nội dung về công tác tổ chức và phương thức điều hành, tôi xin phép được trình bày tham luận với chủ đề: “Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác tổ chức, điều hành Phật sự sau hợp nhất tỉnh Bắc Ninh”.
I. ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH VÀ THỰC TIỄN CÔNG TÁC PHẬT SỰ SAU KHI HỢP NHẤT
Tỉnh Bắc Ninh sau khi hợp nhất sở hữu một không gian địa lý, văn hóa và tâm linh vô cùng rộng lớn, phong phú. Nơi đây vừa là vùng đất Phật cổ xưa với trung tâm Phật giáo Luy Lâu huyền thoại, vừa là miền đất hội tụ của hàng loạt di sản văn hóa Phật giáo tiêu biểu (như chùa Dâu, chùa Phật Tích, chùa Bút Tháp, chùa Vĩnh Nghiêm…).
Theo thống kê, quy mô Giáo hội Phật giáo tỉnh sau hợp nhất có sự mở rộng đáng kể với 18 Ban Đại diện, gần 1.500 cơ sở tự viện và hơn 650 Tăng Ni đang sinh hoạt, tu học.
Sự kiện hợp nhất mở ra “không gian vàng” để kết nối các giá trị di sản, phát huy tối đa tiềm năng Phật giáo địa phương. Tuy nhiên, thực tiễn này cũng đặt ra những yêu cầu cấp thiết đối với công tác tổ chức và điều hành:
1. Quy mô quản lý lớn hơn, địa bàn rộng hơn: Đòi hỏi bộ máy hành chính Giáo hội từ cấp tỉnh đến cơ sở phải thực sự tinh gọn, linh hoạt và đồng bộ.
2. Sự hòa hợp về phong cách sinh hoạt, truyền thống tu học: Cần có thời gian và giải pháp thấu đáo để gắn kết Tăng Ni, Phật tử giữa hai địa phương cũ, tạo nên khối đại đoàn kết thống nhất trong ý chí và hành động.
3. Yêu cầu chuyển đổi phương thức quản lý: Trong kỷ nguyên số và tiến trình cải cách hành chính chung của tỉnh nhà, công tác điều hành Phật sự không thể chỉ dựa trên kinh nghiệm truyền thống mà cần chuẩn hóa, số hóa và chuyên nghiệp hóa.
II. CÁC GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM NÂNG CAO HIỆU LỰC, HIỆU QUẢ TỔ CHỨC VÀ ĐIỀU HÀNH
Để hiện thực hóa chủ đề Đại hội với phương châm “Kỷ cương – Đổi mới – Hiệu lực – Hiệu quả”, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bắc Ninh trong nhiệm kỳ mới cần tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
1. Kiện toàn tổ chức bộ máy, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ
Chuẩn hóa cơ cấu nhân sự: Sắp xếp, bố trí các ban chuyên môn (như Ban Tăng sự, Ban Kiểm soát, Ban Hoằng pháp, Ban Từ thiện xã hội…) theo hướng đúng người, đúng việc, có năng lực chuyên môn và tinh thần dấn thân phụng sự.
Quy chế hóa hoạt động: Xây dựng và ban hành Quy chế làm việc của Ban Trị sự, Quy chế phối hợp giữa Ban Trị sự tỉnh với các Ban Đại diện Phật giáo các huyện, thị xã, thành phố. Đảm bảo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo đi đôi với cá nhân phụ trách, phát huy cao độ trí tuệ tập thể.
2. Đổi mới phương thức điều hành và ứng dụng công nghệ thông tin
Ứng dụng chuyển đổi số: Đẩy mạnh số hóa trong công tác văn phòng phẩm, quản lý hành chính tư viện, quản lý danh冊 Tăng Ni và tự viện. Xây dựng hệ thống thông tin liên lạc nội bộ thông suốt, nhanh chóng giữa Ban Trị sự tỉnh và các cơ sở tự viện.
Cải cách thủ tục hành chính tôn giáo: Giảm bớt các khâu trung gian trong việc giải quyết các hồ sơ thuyên chuyển sinh hoạt tu học, bổ nhiệm trụ trì, xin phép xây dựng, trùng tu tôn tạo cơ sở tự viện… đảm bảo đúng Hiến chương GHPGVN và pháp luật Nhà nước, tạo thuận lợi tối đa cho Tăng Ni và nhân dân Phật tử.
3. Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trật tự sinh hoạt Giáo hội
Nâng cao chất lượng quản lý Tăng sự: Thường xuyên rà soát, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và quá trình tu học của Tăng Ni. Xử lý nghiêm minh, kịp thời các trường hợp vi phạm Hiến chương Giáo hội và pháp luật Nhà nước, giữ gìn sự thanh tịnh, trang nghiêm của đoàn thể xuất gia.
Phát huy vai trò hướng dẫn Phật tử: Định hướng các đạo tràng, khóa tu tại các tự viện sinh hoạt nền nếp, đúng chánh pháp, tránh tình trạng tự phát, lệch chuẩn, đảm bảo an ninh trật tự và an toàn xã hội trên địa bàn.
4. Gắn kết Phật sự địa phương với nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh nhà
Đẩy mạnh các hoạt động an sinh xã hội, từ thiện nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa, chăm lo cho người nghèo, gia đình chính sách trên địa bàn tỉnh sau sáp nhập.
