Ký Ức Tháng Hai – Chấp bút dựa trên ký ức của bà con làng Đức La
Mỗi độ tháng Hai âm lịch về, lòng người dân Trí Yên lại rộn ràng hướng về chốn tổ Vĩnh Nghiêm (chùa Đức La) để dự ngày giỗ Tổ. Nằm khiêm nhường bên dòng Lục Đầu giang, gần ngã ba Phượng Nhãn — nơi hai con sông lớn là sông Thương và sông Lục Nam gặp gỡ, miệt mài chở nặng phù sa bồi đắp cho cả một vùng châu thổ trước khi vươn mình ra biển. Trí Yên quê tôi vốn là vùng chiêm trũng, nhưng tình đất, tình người và tình Đạo thì luôn ăm ắp, mặn mòi.
Bóng Mát Chốn Tòng Lâm Và Hơi Ấm Tình Làng
Trở về giỗ Tổ, hạnh phúc của bà con quê tôi đôi khi chỉ giản đơn là những đêm trải chiếu tề tựu ngủ quanh sân chùa. Cứ dăm bảy người một cụm, gặp nhau rôm rả, tay chắp ngang ngực trao nhau câu chào thân thương, hoan hỉ: “Nam mô A Di Đà Phật”.
Ngồi bậu cửa xoa đôi bàn tay chai sần, có cụ ông móm mém mỉm cười nhớ lại thuở thanh niên: “Ngày còn trẻ, đi làm ruộng, đi chợ, đi dự hiếu hỉ trong làng… đi đâu thì đi, cuối cùng vãn việc cũng phải ghé vào sân chùa ngồi nghỉ một chút.” Bóng mát của những gốc cây cổ thụ vươn cao nơi chốn thiền môn ấy đã âm thầm che chở, ôm ấp biết bao thế hệ người dân Đức La lớn lên.
Hương Vị Quê Nhà: Chút Tình Gửi Trong Tương La, Rượu Thuốc
Người xưa từng cất lên câu ca:
“Ai lên xứ Bắc mà trông
Đất lành, gạo trắng, nước trong thay là”
Câu ca ấy như gọt tả trọn vẹn sự trù phú và những món ngon dung dị của đất Bắc Giang. Về Đức La, không ai là không nức lòng với món Tương La truyền thống. Để có được những giọt nước chấm sóng sánh, thơm lừng ấy, bà con quê tôi đã phải đổ bao công sức, chắt lọc sự tinh túy từ phương pháp làm tương của nhà chùa kết hợp cùng kinh nghiệm dân gian bao đời. Chỉ cần một vắt cơm nguội, miếng bánh đúc, bánh tẻ, hay vài cọng rau muống luộc, quả cà muối giòn tan chấm với Tương La cũng đủ làm ấm lòng những người con xa xứ.
Trước cổng chùa, quán nước nhỏ từ lâu đã trở thành trạm dừng chân quen thuộc. Ai đi lễ Tổ về cũng nán lại uống chén nước chè xanh, dặn dò nhau mua vài chai Tương La hay chai rượu thuốc ngâm thảo dược chữa đau răng bí truyền của làng. Cứ thế, thức quà quê mộc mạc theo chân thập phương bá tánh tỏa đi muôn nơi.
Mộc Bản Vĩnh Nghiêm: Gìn Giữ Hồn Cốt Của Phật, Của Làng
Chùa làng Đức La là nơi thờ Tam Tổ Trúc Lâm. Thế hệ chúng tôi vẫn nhớ như in hình ảnh những tủ kinh Mộc bản năm xưa được bài trí ngay trước trang nghiêm nơi Tam Bảo. Mỗi lần về chùa, nhìn lên chánh điện, bà con lại thấy rưng rưng niềm vui bởi sự ấm cúng, thiêng liêng khi được ở gần với Phật, với Pháp và như thấy lại hình bóng chư Tổ sư.
Dân quê chúng tôi quanh năm chân lấm tay bùn, có thể “ít chữ”, nhưng ai nấy đều nằm lòng một sự thật: Mộc bản chính là một phần máu thịt của Pháp bảo. Lời dặn dò gìn giữ nếp chùa cứ thế được truyền miệng từ đời này qua đời khác, bền bỉ như mạch nước ngầm giữ mát cho làng.
Mỗi cuốn sách, mỗi tấm ván khắc, từng viên gạch hay khối đá nơi đây không chỉ là di vật vô tri, mà là sự kết tinh tâm huyết của các bậc Sư tổ và bao đời dân làng Đức La. Hồn cốt văn hóa của làng tôi đã hòa quyện trọn vẹn vào di sản của Phật Tổ Trúc Lâm.
Tháng Hai lại về, trong khói trầm vấn vít, bà con chúng tôi chẳng mong cầu gì hơn ngoài hai chữ “Bình an”. Mong sao có đủ sức khỏe để năm nào cũng được trở về chốn Tổ, và quan trọng nhất là để trao truyền lại ngọn lửa “ Tu Tâm” cho thế hệ cháu con — để những di sản thiêng liêng của chốn tổ Đức La, của Làng, và của Phật được nối tiếp đến muôn đời.
Bình luận